ROZWÓJ BIZNESU


Aspekty podatkowe wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do Francji


Aspekty podatkowe wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do Francji 

Opracowano dla CCIFP przez:

 

 Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej umożliwiło polskim przedsiębiorcom korzystanie z udogodnień w zakresie obrotu towarowego z innymi państwami członkowskimi. W rezultacie, procedura eksportu towarów do takich państw jest zdecydowanie prostsza niż wywóz towarów do tzw. krajów trzecich, tzn. poza Unię Europejską. Główna różnica wynika z braku obowiązków celnych przy dostawie towarów w ramach Unii Europejskiej, a także innych uproszczeń dostępnych dla przedsiębiorców unijnych.

W sytuacji braku formalności celnych, podstawowym zagadnieniem dla przedsiębiorców eksportujących towary w ramach Unii Europejskiej staje się opodatkowanie VAT takich dostaw, a także inne obowiązki dokumentacyjne (np. dla celów statystycznych). Dla polskiego przedsiębiorcy, który zamierza rozpocząć współpracę z kontrahentem francuskim i sprzedawać na jego rzecz towary, najbardziej istotnymi aktami prawnymi są:

  • polska ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy;
  • rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2016 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT
  1. 1.    Rejestracja

Polski przedsiębiorca, który zamierza rozpocząć obrót towarowy z kontrahentem francuskim, powinien zgłosić zamiar wykonywania takich czynności we właściwym urzędzie skarbowym, przed dniem dokonania pierwszej czynności. Zgłoszenia dokonuje się w formularzu VAT R – poprzez złożenie takiego formularza (w przypadku nowych podatników) lub jego aktualizację (w przypadku przedsiębiorców, którzy są już zarejestrowani na VAT dla celów obrotu krajowego, a nie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych). W przypadku, gdy w momencie rejestracji dla celów VAT podatnik zadeklarował zamiar wykonywania czynności wewnątrzwspólnotowych, nie jest konieczne podejmowanie dodatkowych działań.

W wyniku zgłoszenia przedsiębiorcy zostanie nadany tzw. unijny numer VAT (VAT UE), który jest numerem identyfikacji podatkowej danego podatnika poprzedzonym przedrostkiem PL.

  1. 2.    Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów w ustawie o VAT

Generalnie, transakcje towarowe pomiędzy kontrahentami z różnych krajów Unii Europejskiej rozliczane są według następującego schematu:

  • spółka sprzedająca towary i wywożąca je do innego kraju unijnego, rozpoznaje w swoim kraju wewnątrzwspólnotową dostawę, która podlega 0% VAT lub jest zwolniona z VAT, ale z prawem do odliczenia podatku naliczonego (w zależności od kraju, przyjęte są różne rozwiązania);
  • spółka kupująca towary rozpoznaje wewnątrzwspólnotowe nabycie i rozlicza – w tej samej deklaracji – jednocześnie podatek VAT należny, jak i naliczony (o ile przysługuje jej pełne prawo do odliczenia VAT).

W dalszej części tego materiału opiszemy zasady, które obowiązują polskich przedsiębiorców sprzedających towary do Francji, tj. przedsiębiorców dokonujących tzw. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów („WDT”), czyli „eksportu” towarów do Francji.

W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że z WDT będziemy mieli do czynienia tylko po spełnieniu ściśle określonych warunków. W szczególności, polski przedsiębiorca sprzedający towary na rzecz kontrahenta francuskiego będzie dokonywał WDT, jeżeli:

  • w ramach sprzedaży towarów dokona wywozu towarów z Polski na terytorium Francji;
  • kontrahent francuski jest:
    • podatnikiem VAT zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium Francji (tj. posiada ważny numer VAT UE);
    • osobą prawną niebędącą podatnikiem VAT, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium Francji (tj. posiada ważny numer VAT UE);
    • podatnikiem VAT lub osobą prawną niebędącą podatnikiem VAT, działającymi w takim charakterze na terytorium Francji, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe, które, zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym, są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;
    • podmiotem innym niż wymienione powyżej, działającym (zamieszkującym) we Francji, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.

W praktyce, polski przedsiębiorca dokonujący obrotu towarowego z Francją najczęściej będzie spotykał się z pierwszym przypadkiem, tj. będzie dokonywał sprzedaży towarów z Polski do Francji na rzecz francuskiego podatnika. W tym przypadku istotne jest każdorazowe sprawdzenie, czy numer VAT UE podany przez francuskiego kontrahenta jest ważny. Do tego celu Ministerstwo Finansów przygotowało specjalne formularze VAT ID, które należy składać w Biurze Wymiany Informacji Podatkowych lub właściwym urzędzie skarbowym. Stosowanie tych formularzy nie jest obowiązkowe. Wskutek złożenia powyższego formularza, właściwy organ potwierdzi przedsiębiorcy, czy numer VAT UE podany przez francuskiego kontrahenta jest ważny.

W praktyce powszechnie stosowaną metodą sprawdzania ważności numeru VAT UE kontrahenta jest również weryfikacja tego numeru poprzez bazę VIES (http://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/). Alternatywnie, możliwy jest również kontakt telefoniczny z Biurem Wymiany Informacji Podatkowych w celu potwierdzenia numeru VAT UE kontrahenta.

Zwracamy uwagę, że w przeszłości sądy administracyjne, w sporach z podatnikami, twierdziły, że sprawdzenie numeru VAT UE kontrahenta poprzez bazę VIES nie jest wystarczające. Z tego względu, zalecamy stosowanie procedury weryfikacyjnej z wykorzystaniem formularzy VAT ID, zwłaszcza w odniesieniu do nowych kontrahentów. Pozostałe metody weryfikacji, tj. bazę VIES i kontakt telefoniczny z Biurem Wymiany Informacji Podatkowych, sugerujemy stosować pomocniczo.

  1. 3.    Stawka VAT dla WDT i dokumentowanie wywozu

Dlaczego tak istotne jest potwierdzenie, że numer VAT UE podany przez kontrahenta francuskiego jest ważny? Tylko w takim przypadku wywóz towarów z Polski do Francji będzie bowiem klasyfikowany jako WDT (chyba, że zajdą inne okoliczności wymienione powyżej, tj. dostawa będzie dotyczyła nowych środków transportu). W przeciwnym przypadku, gdy podany numer nie jest ważny lub kontrahent francuski po prostu go nie posiada (tj. nie jest zarejestrowany na VAT UE), dostawa zostanie opodatkowana, co do zasady, według stawek właściwych dla dostawy krajowej. W takiej sytuacji, polski przedsiębiorca będzie zmuszony doliczyć do wartości sprzedanych towarów polską stawkę VAT tj. obecnie 23% lub 8%. Tymczasem, z perspektywy polskiego przedsiębiorcy zdecydowanie korzystniejsze jest opodatkowanie takiej dostawy stawką 0%.

Wskazać należy, że WDT powinna zostać udokumentowana fakturą VAT oraz wykazana w deklaracji VAT polskiego przedsiębiorcy z właściwą stawką VAT. Obowiązek podatkowy w VAT (tj. moment ujęcia dostawy dla celów VAT) powstanie w momencie wystawienia faktury, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy towarów.

Zastosowanie korzystnej 0% stawki VAT do WDT będzie uzależnione od spełnienia szczegółowych warunków, które zostały zawarte w art. 42 ustawy o VAT:

  • w pierwszej kolejności, polski przedsiębiorca musi upewnić się, że sprzedał towary na rzecz kontrahenta francuskiego posiadającego właściwy i ważny numer VAT UE. Dlatego tak ważna jest weryfikacja tego numeru;
  • po drugie, na moment złożenia deklaracji podatkowej, w której wykazuje się WDT, polski przedsiębiorca musi być już zarejestrowany jako podatnik VAT UE;
  • po trzecie, przed upływem terminu do złożenia deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy, przedsiębiorca musi zgromadzić dowody, że towary będące przedmiotem WDT zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy we Francji.

Podstawowymi dowodami są:

  • dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia we Francji – w przypadku, gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi);
  • specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku.

Szczególne zasady dokumentowania wywozu zostały określone m.in. dla przedsiębiorców, którzy dokonują wywozu bez pośrednictwa spedytorów. Oprócz specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku, przedsiębiorca powinien posiadać dokument zawierający co najmniej:

  • imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby lub miejsca zamieszkania polskiego przedsiębiorcy oraz francuskiego nabywcy towarów;
  • adres, pod który są przewożone towary, w przypadku, gdy jest inny niż adres siedziby lub miejsca zamieszkania nabywcy;
  • określenie towarów i ich ilości;
  • potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca przeznaczenia, znajdującego się we Francji;
  • rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary lub numer lotu – w przypadku, gdy towary przewożone są środkami transportu lotniczego.

Oczywiście może zdarzyć się, że wymienione wyżej dokumenty podstawowe nie będą jednoznacznie potwierdzać, że towary zostały dostarczone do francuskiego nabywcy. Wówczas polski przedsiębiorca ma prawo udowadniać ten fakt przy pomocy innych dokumentów, takich jak np.:

  • korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;
  • dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;
  • dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie; w takim przypadku należy posiadać inny dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;
  • dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium Francji.

W praktyce istnieje wątpliwość, czy przedsiębiorca będzie mógł stosować te uzupełniające dowody w przypadku braku któregoś z dowodów podstawowych, np. w przypadku zagubienia dokumentu przewozowego od przewoźnika. Organy podatkowe przez długi czas twierdziły, że jest to niemożliwe, jednak od pewnego czasu sądy zezwalają na stosowanie tych uzupełniających dowodów w celu udowodnienia wywozu i dostarczenia towarów do kontrahenta unijnego. Opierając się zatem na orzecznictwie sądowym, podatnicy, którzy np. zagubią dokument przewozowy (co się najczęściej zdarza w praktyce), mogą w inny sposób udowadniać, że towary zostały dostarczone do nabywcy we Francji.

  1. 4.    Jak postępować, gdy przed złożeniem deklaracji VAT przedsiębiorca nie otrzymał jeszcze dokumentów potwierdzających wywóz towarów do Francji?

Ustawa o VAT ściśle określa sposób postępowania w takiej sytuacji. Jeżeli podatnik nie posiada dokumentów potwierdzających wywóz towarów do Francji przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za:

  • kwartał: nie wykazuje WDT w ewidencji za ten kwartał, natomiast – jeśli nie otrzyma dokumentów przed upływem terminu do złożenia deklaracji za następny kwartał – wykazuje WDT ze stawką krajową w deklaracji za ten następny kwartał (dotyczy to przedsiębiorców polskich rozliczających się kwartalnie z VAT),
  • miesiąc: nie wykazuje WDT w ewidencji za ten miesiąc, natomiast – jeśli nie otrzyma dokumentów przed upływem terminu do złożenia deklaracji za kolejny po następnym miesiącu – wykazuje WDT ze stawką krajową w deklaracji za kolejny po następnym miesiącu (dotyczy to przedsiębiorców polskich rozliczających się miesięcznie z VAT).

Jeżeli natomiast polski przedsiębiorca zgromadzi dokumenty później, nabywa prawo do wykazania WDT ze stawką 0% w deklaracji za okres, kiedy WDT została dokonana, i skorygowania deklaracji VAT / informacji podsumowującej (na temat informacji podsumowujących patrz punkt 6 poniżej).

  1. 5.     Co w przypadku, gdy polski przedsiębiorca nie sprzedaje towarów, ale przemieszcza je pomiędzy Polską i Francją?

Przemieszczenie towarów z Polski do Francji będzie klasyfikowane jako WDT nie tylko w przypadku, gdy polski przedsiębiorca sprzedaje towary kontrahentowi francuskiemu, ale także w sytuacji, gdy przemieszcza towary z Polski do Francji w ramach własnego przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji podatnik rozpozna w Polsce przemieszczenie towarów jako WDT, natomiast we Francji będzie, co do zasady, zobowiązany zarejestrować się na VAT i rozpoznać wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.

Należy pamiętać, że ustawa o VAT przewiduje szereg wyłączeń w takiej sytuacji, tj. przedsiębiorca nie będzie zobowiązany do rozpoznania WDT, jeśli towary będą np. przez niego następnie instalowane / montowane we Francji lub przemieszczenie ma na celu jedynie wykonanie usług na tych towarach i towary powrócą do kraju po wykonaniu usługi. Ze względu na ilość i zakres wyłączeń, konsekwencje podatkowe takiego przemieszczenia towarów należy każdorazowo szczegółowo sprawdzać przed dokonaniem przemieszczenia towarów do Francji.

  1. 6.     Obowiązek składania informacji podsumowującej

Przedsiębiorca polski dokonujący WDT do Francji będzie zobowiązany do wykazania takiej dostawy w deklaracji VAT oraz w tzw. informacji podsumowującej (formularz VAT UE). Informację podsumowującą składa się elektronicznie, miesięcznie, do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło WDT.

  1. 7.     Obowiązki celne i statystyczne

W związku z istnieniem unii celnej, obrót towarowy pomiędzy krajami Unii Europejskiej nie podlega należnościom celnym. Przedsiębiorca dokonujący WDT do Francji nie jest zatem zobowiązany do składania zgłoszenia celnego oraz dopełnienia innych formalności celnych. Przedsiębiorca ten zobowiązany jest jednak do wypełniania obowiązków informacyjnych nałożonych przepisami prawa celnego, tj. do składania wdo Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie formularza Intrastat. Obowiązek składania powyższego formularza powstanie, jeśli:

  • wartość dokonanych w roku poprzedzającym rok sprawozdawczy przywozów towarów lub wywozów towarów przekroczyła wartość określoną odpowiednio dla statystycznego progu podstawowego w przywozie albo statystycznego progu podstawowego w wywozie, ustalonego na aktualny rok sprawozdawczy, lub
  • wartość dokonanych przez przedsiębiorcę w roku sprawozdawczym przywozów towarów lub wywozów towarów przekroczyła wartość określoną odpowiednio dla statystycznego progu podstawowego w przywozie albo statystycznego progu podstawowego w wywozie, ustalonego na aktualny rok sprawozdawczy.

Na 2016 r. statystyczny próg podstawowy dla wywozu był ustalony w wysokości 1.500.000 zł, a dla przywozu 3.000.000 zł.

W przypadku, gdy przedsiębiorca dodatkowo przekroczy tzw. statystyczne progi szczegółowe (na 2016 r. ustalone dla przywozu: 42.000.000 zł, dla wywozu: 76.000.000 zł), będzie zobowiązany do wypełniania bardziej szczegółowych informacji w formularzu Intrastat niż przedsiębiorca, który przekroczył tylko progi podstawowe.

Powyższy materiał stanowi tylko zarys problematyki opodatkowania dostaw towarów dokonywanych do Francji przez przedsiębiorcę polskiego. Z tego względu, jak i z uwagi na możliwe zmiany w praktyce podatkowej, przed podjęciem decyzji biznesowych rekomendowane jest każdorazowego zasięgnięcie porady specjalisty. Materiałem nie zostały objęte kwestie opodatkowania sprzedaży wysyłkowej, dostawy do składu konsygnacyjnego we Francji, czy też transakcji łańcuchowych, w których uczestniczy więcej niż dwa podmioty. Kwestie te również powinny być przedmiotem szczegółowej analizy.

Kontakt:

Cezary Przygodzki

Doradca podatkowy, Partner w kancelarii Dentons

T: +48 22 2425 778

E: cezary.przygodzki@dentons.com

http://www.dentons.com/pl/cezary-przygodzki

Sylwia Kulczycka

Doradca podatkowy, Senior Associate w kancelarii Dentons

T: +48 22 2425 764

E: sylwia.kulczycka@dentons.com

http://www.dentons.com/pl/sylwia-kulczycka

Francusko-Polska Izba Gospodarcza (CCI France-Pologne) jest związkiem pracodawców, zrzeszającym obecnie 450 firm z kapitałem zarówno francuskim, jak i polskim. CCIFP od 1994 roku działa na rzecz pogłębiania partnerstwa polsko-francuskiego w biznesie. CCIFP współpracuje z CCI de France (www.cci.fr) oraz przynależy do międzynarodowej organizacji – CCI France International (www.ccifrance-international.org) zrzeszającej francuskich przedsiębiorców na całym świecie. 

Centrum Rozwoju Biznesu pomaga firmom polskim i francuskim w pozyskiwaniu wiarygodnych partnerów biznesowych. Oprócz udzielania informacji makroekonomicznych o obu rynkach, świadczymy również usługi polegające na wyszukiwaniu partnerów zgodnie ze specyficznymi potrzebami naszych klientów.

Kontakt: ccifp@ccifp.pl, tel.(+48 22) 690 68 80

Dentons to pierwsza na świecie, prawdziwie policentryczna, globalna firma prawnicza. Będąc jedną z 20 firm na Indeksie Elitarnych Globalnych Firm Acritas 2015, Dentons rzuca wyzwanie istniejącym standardom obsługi prawnej, oferując innowacyjność i bezkompromisową jakość doradztwa. Dzięki zrozumieniu lokalnych uwarunkowań, kluczowych dla realizacji celów biznesowych, pomyślnego przeprowadzenia transakcji lub zakończenia sporu, Dentons zapewnia przewagę konkurencyjną na coraz bardziej złożonym i globalnym świecie, w społecznościach, w których klienci firmy chcą prowadzić działalność. Teraz, jako największa na świecie firma prawnicza, Dentons tworzy i oferuje rozwiązania biznesowe dopasowane do indywidualnych potrzeb klientów prywatnych i publicznych, w skali regionalnej, krajowej i globalnej, w ponad 125 lokalizacjach w ponad 50 krajach. www.dentons.com

Dentons posiada największy Zespół Doradztwa Podatkowego spośród wszystkich działających w Polsce międzynarodowych firm prawniczych, w którego skład wchodzi 12 doradców podatkowych, adwokatów i radców prawnych z wieloletnim doświadczeniem w pracy dla globalnych firm konsultingowych. Każdego roku prawnicy Dentons uczestniczą w największych transakcjach i projektach podatkowych na krajowym rynku w sektorach nieruchomości, energetycznym, finansowym, mediów i telekomunikacji.


Data opublikowania: 2012-02-02 11:45:38